
Çekişmeli Boşanma Davası Ortalama Kaç Yıl Sürer?
Çekişmeli boşanma davalarının sonuçlanma süresi; tarafların iddia ve savunmalarına, toplanacak delillere, dinlenecek tanıklara, nafaka ve tazminat taleplerine, ortak çocuk bulunup bulunmadığına ve mahkemenin iş yoğunluğuna göre değişmektedir. Uygulamada çekişmeli boşanma davasının ilk derece mahkemesi aşaması yaklaşık 1,5 ila 3 yıl sürebilir. Daha sade ve delilleri kolay toplanabilen dosyalar daha kısa sürede sonuçlanabilirken; çok sayıda tanık bulunan, yurt dışı tebligatı yapılması gereken veya velayet konusunda sosyal inceleme raporu alınan davalar daha uzun sürebilir. Bu süre yalnızca genel bir tahmindir. Mevzuatta “çekişmeli boşanma davası şu kadar sürede sonuçlandırılır” şeklinde bütün dosyalar için geçerli bir süre bulunmamaktadır. Üstelik ilk derece mahkemesinin kararından sonra istinaf ve temyiz süreçleri gündeme gelirse boşanmanın kesinleşmesi daha ileri bir tarihe kalabilir. Davanın nasıl başlatıldığı, hangi aşamalardan geçtiği ve hangi taleplerin ileri sürülebileceği hakkında daha kapsamlı bilgi için çekişmeli boşanma davası nasıl açılır başlıklı rehberimizi inceleyebilirsiniz.Çekişmeli Boşanmanın Süresi Nasıl Hesaplanır?
Çekişmeli boşanmanın süresi hesaplanırken yalnızca dava açılışı ile duruşmada karar verilmesi arasındaki dönem dikkate alınmamalıdır. Süreç, davanın açılmasından kararın kesinleşmesine kadar farklı aşamalardan oluşmaktadır.| Dava Aşaması | Bu Aşamada Ne Olur? | Ortalama Süre | Süreyi Etkileyen Unsurlar |
|---|---|---|---|
| Dava açılışı ve tebligat | Dava dilekçesi mahkemeye sunulur ve karşı tarafa tebliğ edilir. | 2–6 hafta | Adresin doğru olması, yurt içi veya yurt dışı tebligat yapılması |
| Dilekçeler aşaması | Dava, cevap, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri sunulur. | 2–4 ay | Tebligat tarihleri ve dilekçelerin yasal sürelerde verilmesi |
| Ön inceleme | Mahkeme uyuşmazlık konularını belirler, usule ilişkin itirazları inceler ve tarafları sulhe teşvik eder. | Dilekçeler sonrası 1–3 ay içinde duruşma | Mahkemenin duruşma takvimi ve dosyanın usul durumu |
| Tahkikat | Deliller toplanır, tanıklar dinlenir ve gerekli incelemeler gerçekleştirilir. | 6–18 ay | Tanık sayısı, kurum yazışmaları, bilirkişi ve sosyal inceleme raporları |
| Sözlü yargılama ve karar | Taraflara son beyanları sorulur ve mahkeme kararını açıklar. | 1–2 celse | Delillerin eksiksiz toplanmış olması ve ek araştırma gerekip gerekmediği |
| Gerekçeli karar ve tebligat | Mahkeme gerekçeli kararını yazar ve taraflara tebliğ eder. | 1–2 ay | Mahkemenin iş yoğunluğu ve tebligat işlemleri |
| İstinaf ve temyiz | Başvuru yapılırsa dosya üst mahkeme tarafından incelenir. | Başvuru hâlinde 6–18 ay ek süre | Kanun yolu şartları, inceleme kapsamı ve kararın kaldırılıp kaldırılmaması |
| Kesinleşme | Kanun yolu süreci tamamlanınca boşanma kararı kesinleşir. | Tebliğden itibaren 2 haftalık istinaf süresi | Tarafların başvuruları ve üst mahkeme kararları |
Çekişmeli Boşanma Davasının Aşamaları
Çekişmeli boşanma davalarının anlaşmalı boşanmadan daha uzun sürmesinin temel nedeni, tarafların uyuşmazlık yaşadığı konuların mahkeme tarafından araştırılması ve ileri sürülen iddiaların delillerle değerlendirilmesidir.1. Dava Dilekçesinin Hazırlanması ve Davanın Açılması
Dava açmak isteyen eş, dayandığı boşanma sebeplerini, yaşanan olayları, delillerini ve taleplerini dava dilekçesinde açıkça belirtmelidir. Nafaka, velayet, maddi ve manevi tazminat gibi taleplerin usulüne uygun biçimde ileri sürülmesi önemlidir. Dilekçede bulunması gereken temel unsurlar ve örnek talep yapısı için çekişmeli boşanma dilekçesi örneği sayfamızdan yararlanabilirsiniz.2. Dilekçelerin Karşılıklı Verilmesi
Dava dilekçesinin davalıya tebliğ edilmesinden sonra dilekçelerin karşılıklı verilmesi aşaması başlar. Taraflar, iddia ve savunmalarını kanunda öngörülen süreler içerisinde mahkemeye sunar. Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçelerinin tebliğ işlemleri tamamlanmadan dosyanın ön inceleme aşamasına geçmesi mümkün olmayabilir. Taraflardan birinin adresinde bulunamaması veya yurt dışında yaşaması bu aşamanın uzamasına yol açabilir.3. Ön İnceleme Duruşması
Ön inceleme duruşmasında mahkeme; dava şartlarını, ilk itirazları ve taraflar arasındaki uyuşmazlık konularını tespit eder. Taraflar sulh olmaya veya arabuluculuğa elverişli konular bakımından çözüm üretmeye teşvik edilebilir. Ön inceleme duruşması genellikle davanın esasına ilişkin bütün tanıkların dinlendiği veya nihai kararın verildiği duruşma değildir. Delillerin hangi konularda toplanacağı belirlendikten sonra tahkikat aşamasına geçilir.4. Tahkikat ve Delillerin Toplanması
Çekişmeli boşanma davasının en uzun sürebilen bölümü tahkikat aşamasıdır. Bu aşamada tarafların ileri sürdüğü vakıalar ve bu vakıalara ilişkin deliller değerlendirilir. Dosyanın kapsamına göre mahkeme tarafından:- Tanıklar dinlenebilir,
- Tapu ve banka kayıtları istenebilir,
- Sosyal ve ekonomik durum araştırması yapılabilir,
- Ortak çocuk hakkında sosyal inceleme raporu alınabilir,
- Hukuka uygun şekilde talep edilen iletişim ve kurum kayıtları incelenebilir,
- Gerekli görülmesi hâlinde bilirkişi incelemesi yaptırılabilir,
- Başka mahkemeler aracılığıyla talimatla tanık dinlenebilir.
5. Sözlü Yargılama ve Hüküm
Delillerin toplanması tamamlandığında mahkeme tahkikatı sona erdirir ve sözlü yargılama aşamasına geçer. Taraflara son beyanlarını sunma imkânı tanındıktan sonra mahkeme boşanma ve boşanmaya bağlı talepler hakkında karar verir. Mahkeme; boşanma sebebinin ispatlanıp ispatlanmadığını, tarafların kusur durumunu, nafaka ve tazminat şartlarını, varsa ortak çocuğun velayetini ve çocuğun üstün yararını dosya kapsamına göre değerlendirir.6. Gerekçeli Karar ve Kesinleşme
Duruşmada kısa kararın açıklanmasının ardından gerekçeli karar hazırlanır. Gerekçeli kararın taraflara tebliğinden sonra kanun yolu süreci başlar. Taraflardan biri karara karşı istinaf başvurusunda bulunursa dosya Bölge Adliye Mahkemesi tarafından incelenir. Şartları bulunuyorsa üst mahkeme kararına karşı temyiz yoluna da başvurulabilir. Kararın kaldırılması veya dosyanın yeniden görülmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesi hâlinde süreç uzayabilir.Önemli: İlk derece mahkemesinin boşanma kararı vermesi, evliliğin aynı gün sona erdiği anlamına gelmez. Evlilik, boşanma kararının kesinleşmesiyle hukuken sona erer.
Çekişmeli Boşanma Davası Kaç Celsede Biter?
Uygulamada delilleri sınırlı ve tanık sayısı az olan sade dosyalar 3 ila 4 celsede sonuçlanabilirken; çok sayıda tanığın dinlendiği, sosyal inceleme raporu alınan veya kurumlardan belge beklenen dosyalarda celse sayısı 6 ila 8 ve üzerine çıkabilmektedir. Bununla birlikte çekişmeli boşanma davasının kaç celsede biteceğine ilişkin kesin bir sayı bulunmamaktadır. Duruşma sayısı; dosyanın kapsamına, tanık sayısına, toplanacak delillere ve mahkemenin bir duruşmada tamamlayabildiği işlemlere göre değişir. Bu nedenle her dosya için geçerli olacak şekilde “çekişmeli boşanma kesin olarak şu kadar celsede biter” değerlendirmesi yapmak doğru değildir. Tablodaki sözlü yargılama aşamasının 1-2 celsede tamamlanması, davanın toplam duruşma sayısını ifade etmez; dilekçeler, ön inceleme ve tahkikat aşamalarındaki duruşmalar toplam sayıya dâhildir. Bazı dosyalar az sayıda duruşmada sonuçlanabilirken; tanıkların farklı tarihlerde dinlendiği, sosyal inceleme raporu beklendiği veya kurumlardan çok sayıda belge istendiği dosyalarda daha fazla duruşma yapılabilir. Bu nedenle “çekişmeli boşanma kesin olarak 4 veya 7 celsede biter” şeklinde bir değerlendirme yapmak doğru değildir. Duruşmaların sayısını ve aralarındaki süreyi etkileyen başlıca unsurlar şunlardır:- Mahkemenin dosya ve duruşma yoğunluğu,
- Tarafların ve vekillerin duruşmalara katılması,
- Tanıkların hazır bulunması,
- Kurumlara yazılan müzekkerelerin cevaplanması,
- Bilirkişi veya sosyal inceleme raporu alınması,
- Eksik harç veya gider avansının tamamlanması,
- Mahkemenin ara kararlarının süresinde yerine getirilmesi.
Çekişmeli Boşanma Süresini Uzatan Faktörler
Tebligat Sorunları
Dava dilekçesinin, duruşma gününün veya mahkeme kararının taraflara usulüne uygun biçimde tebliğ edilmesi gerekir. Adresin hatalı bildirilmesi, muhatabın adreste bulunamaması veya yurt dışına tebligat yapılması davanın ilerlemesini geciktirebilir. Dava açıldıktan sonraki tebligat süreci hakkında bilgi almak için boşanma davasında tebligat ne zaman gelir başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.Tanık Sayısı ve Tanıkların Duruşmaya Katılmaması
Çok sayıda tanık bildirilmesi, bütün tanıkların aynı duruşmada dinlenememesi veya tanıkların mazeretsiz şekilde duruşmaya gelmemesi celse sayısını artırabilir. Tanıkların başka şehirlerde bulunması durumunda talimat yoluyla dinlenmeleri de ek süre gerektirebilir.Delillerin Geç Toplanması
Bankalar, tapu müdürlükleri, hastaneler, kolluk birimleri veya diğer kurumlardan istenen kayıtların mahkemeye ulaşması zaman alabilir. Delillerin eksik veya yanlış kurumdan istenmesi de yeniden yazışma yapılmasını gerektirebilir.Velayet İncelemesi
Tarafların ortak çocuğun velayeti konusunda anlaşamaması hâlinde çocuğun üstün yararının belirlenmesi için sosyal inceleme raporu alınabilir. Uzman görüşmeleri, okul ve yaşam koşullarının incelenmesi ile raporun hazırlanması davanın süresini etkileyebilir.Nafaka ve Tazminat Talepleri
Tedbir nafakası, iştirak nafakası, yoksulluk nafakası ile maddi ve manevi tazminat talepleri değerlendirilirken tarafların ekonomik ve sosyal durumlarının araştırılması gerekebilir. İlgili kurumlara yazı yazılması ve gelir bilgilerinin toplanması yargılama süresine etki edebilir.Yanlış Mahkemede Dava Açılması
Görevli veya yetkili olmayan mahkemede dava açılması, dosyanın başka bir mahkemeye gönderilmesine ve zaman kaybına neden olabilir. Dava açılabilecek mahkemeler hakkında ayrıntılı bilgiye boşanma davasında yetki ve görev rehberimizden ulaşabilirsiniz.İstinaf ve Temyiz Başvuruları
İlk derece mahkemesi kararının üst mahkemeye taşınması, boşanma kararının kesinleşmesini geciktirir. Üst mahkemenin kararı kaldırması veya dosyayı yeniden görülmek üzere geri göndermesi hâlinde yargılama ilk derece mahkemesinde devam edebilir.Çekişmeli Boşanma Davası Nasıl Hızlandırılabilir?
Bir boşanma davasının kesin olarak belirli bir tarihte sonuçlandırılmasını sağlamak mümkün değildir. Mahkemenin duruşma takvimi, kurum yazışmaları ve üst mahkeme incelemeleri tarafların kontrolü dışındadır. Bununla birlikte usul eksikliklerinden kaynaklanabilecek gecikme riski azaltılabilir. Sürecin gereksiz yere uzamaması için:- Dava doğru görevli ve yetkili mahkemede açılmalı,
- Tarafların güncel ve doğru adresleri bildirilmelidir,
- İddia ve talepler dava dilekçesinde açık şekilde kurulmalı,
- Deliller yasal süreler içinde sunulmalı,
- Tanıkların hangi vakıalar hakkında dinleneceği belirtilmeli,
- Mahkemenin ara kararları süresinde yerine getirilmeli,
- Bilirkişi ve tebligat giderleri zamanında yatırılmalı,
- Duruşmalar ve tebligatlar düzenli takip edilmeli,
- Gereksiz veya uyuşmazlıkla ilgisi bulunmayan delil taleplerinden kaçınılmalıdır.
Çekişmeli Boşanmada Dava Devam Ederken Nafaka ve Velayet Ne Olur?
Çekişmeli boşanma davalarının uzun sürebilmesi, eşlerin ve ortak çocukların dava sonuna kadar korumasız kalacağı anlamına gelmez. Hâkim, dava devam ederken tarafların barınması, geçimi, malların yönetimi ve çocukların bakımına ilişkin gerekli geçici önlemleri değerlendirebilir. Dosyanın şartlarına göre:- Tedbir nafakasına,
- Ortak çocuğun geçici velayetine,
- Çocukla kişisel ilişki kurulmasına,
- Aile konutunun kullanımına,
- Gerekli diğer geçici önlemlere
Mal Paylaşımı Çekişmeli Boşanma Süresini Etkiler mi?
Mal rejiminin tasfiyesi ve mal paylaşımı, boşanmanın nafaka, velayet ve tazminat gibi fer’î sonuçlarından farklıdır. Mal paylaşımı talebi çoğunlukla ayrı bir dava kapsamında ele alınır. Ayrı bir mal paylaşımı uyuşmazlığının bulunması, boşanma davasının her durumda malvarlığının tamamı sonuçlanıncaya kadar bekleyeceği anlamına gelmez. Bununla birlikte malvarlığına ilişkin iddiaların boşanma dosyasındaki tazminat, nafaka veya ekonomik durum değerlendirmesiyle bağlantılı olduğu durumlarda farklı araştırmalar yapılması gerekebilir. Mal paylaşımı davasının süresi, çekişmeli boşanma davasından ayrıca değerlendirilmelidir.Çekişmeli Boşanma Anlaşmalı Boşanmaya Dönüşebilir mi?
Çekişmeli olarak açılan bir boşanma davası, tarafların yargılama devam ederken boşanmanın bütün hukuki sonuçları üzerinde uzlaşması hâlinde anlaşmalı boşanmaya dönüşebilir. Bunun için anlaşmalı boşanmanın yasal şartlarının bulunması, tarafların bir protokol hazırlaması ve iradelerini hâkim huzurunda açıklaması gerekir. Tarafların yalnızca boşanma konusunda anlaşması yeterli değildir. Nafaka, velayet, çocukla kişisel ilişki ve boşanmanın mali sonuçları gibi konularda da uzlaşılması gerekir. Anlaşma sağlanması hâlinde davanın kalan süresi önemli ölçüde kısalabilir. Anlaşmalı sürecin duruşma ve kesinleşme aşamaları hakkında bilgi almak için anlaşmalı boşanma ne kadar sürer başlıklı içeriğimizi okuyabilirsiniz.Çekişmeli Boşanma Hakkında Sık Sorulan Sorular
Çekişmeli boşanma en az ne kadar sürer?
Bütün dosyalar için geçerli bir asgari süre bulunmamaktadır. Tebligatların tamamlanması, dilekçelerin verilmesi, ön inceleme ve tahkikat aşamaları nedeniyle çekişmeli boşanmanın tek duruşmada sonuçlanması olağan değildir. Süre, dosyanın özelliklerine ve mahkemenin iş yoğunluğuna göre belirlenir.Çekişmeli boşanma ortalama kaç yıl sürer?
İlk derece mahkemesi aşaması uygulamada yaklaşık 1,5 ila 3 yıl sürebilir. Bu yalnızca genel bir tahmindir. Delillerin kapsamı, tanıklar, tebligat sorunları ve velayet incelemesi süreyi kısaltabilir veya uzatabilir. İstinaf ve temyiz süreçleri bu süreye dâhil değildir.Çekişmeli boşanma kaç duruşmada biter?
Duruşma sayısını önceden kesin olarak belirlemek mümkün değildir; uygulamada sade dosyalar 3-4 celsede sonuçlanabilirken kapsamlı dosyalarda bu sayı 6-8 ve üzerine çıkabilir. Tanıkların dinlenmesi, delillerin toplanması, kurum cevaplarının beklenmesi ve rapor hazırlanması daha fazla duruşma yapılmasını gerektirebilir.Eşlerden biri boşanmak istemezse dava ne kadar sürer?
Diğer eşin boşanmayı kabul etmemesi davayı kendiliğinden engellemez. Davayı açan taraf dayandığı boşanma sebebini usulüne uygun delillerle ispatlamalıdır. Süre; savunmaların, delillerin ve taleplerin kapsamına göre değişir. Bu süreç hakkında tek taraflı boşanma davası rehberimizi inceleyebilirsiniz.Çekişmeli boşanma davası 10 yıl sürebilir mi?
Bu olağan bir süre değildir. Ancak istisnai olarak çok kapsamlı dosyalarda, yurt dışı tebligatlarında, kararın üst mahkemelerce kaldırılmasında veya yargılamanın birden fazla kez yenilenmesinde kesinleşme süreci uzun yıllara yayılabilir.Duruşmalara katılmamak davayı uzatır mı?
Tarafların veya vekillerinin mazeret bildirmeden duruşmalara katılmaması, yapılması gereken işlemlerin tamamlanamamasına ve duruşmanın ertelenmesine neden olabilir. Ancak her katılmama durumunun hukuki sonucu dosyanın aşamasına göre farklıdır.Tanık sayısı dava süresini etkiler mi?
Evet. Tanıkların farklı şehirlerde bulunması, duruşmaya gelmemesi veya tamamının aynı celsede dinlenememesi tahkikat aşamasını uzatabilir. Bununla birlikte yalnızca çok sayıda tanık bildirmek iddiaların daha güçlü ispatlanacağı anlamına gelmez.İstinaf başvurusu boşanma kararının kesinleşmesini engeller mi?
Süresinde yapılan istinaf başvurusu, başvurunun kapsamına ve kararın niteliğine göre kesinleşme sürecini etkiler. Dosya Bölge Adliye Mahkemesi tarafından incelenmeden boşanma kararının kesinleşmesi mümkün olmayabilir.Çekişmeli boşanma devam ederken anlaşma yapılabilir mi?
Evet. Taraflar dava devam ederken boşanma ve boşanmanın sonuçları üzerinde anlaşabilir. Anlaşmalı boşanmanın yasal şartları sağlanıyorsa usulüne uygun bir protokol hazırlanarak dava anlaşmalı şekilde sonuçlandırılabilir.Çekişmeli Boşanma Süresine İlişkin Genel Değerlendirme
Çekişmeli boşanma davasının süresi yalnızca duruşma sayısına bağlı değildir. Tebligatların tamamlanması, dilekçelerin karşılıklı verilmesi, delillerin toplanması, tanıkların dinlenmesi, velayet incelemesi, gerekçeli karar ve kanun yolları toplam süre üzerinde etkilidir. İlk derece mahkemesi aşaması uygulamada yaklaşık 1,5 ila 3 yıl sürebilse de her dosya kendi koşullarına göre değerlendirilmelidir. İstanbul’da boşanma ve aile hukuku kapsamında sunulan hukuki hizmetler hakkında bilgi almak için İstanbul boşanma avukatı sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.Hukuki bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Çekişmeli boşanma davasının süresi; mahkemenin iş yoğunluğuna, tarafların taleplerine, delillerin kapsamına ve kanun yolu başvurularına göre değişebilir. Her somut olayın kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir.
Avukat Mustafa Kürşad Arı
İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olan
Avukat Mustafa Kürşad Arı, İstanbul Barosu'na kayıtlı olarak
Beylikdüzü'nde kurucusu olduğu hukuk bürosunda serbest
avukatlık yapmaktadır.
Başlıca uzmanlık alanları aile hukuku ve boşanma davaları
olan Avukat Mustafa Kürşad Arı; anlaşmalı boşanma, çekişmeli boşanma,
nafaka, velayet ve mal paylaşımı davalarında müvekkillerine
hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır.
Bunun yanı sıra ceza hukuku alanında da İstanbul Barosu
nezdinde CMK kapsamında görev almaktadır.
Av. Mustafa Kürşad Arı
İstanbul doğumlu olan Av. Mustafa Kürşad Arı, ilk ve orta öğrenimini İstanbul’da tamamlamış, ardından İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun olmuştur. İstanbul Barosu’na bağlı olarak avukatlık stajını tamamlamış; halen Beylikdüzü’nde kurucusu olduğu hukuk bürosunda serbest avukat olarak hizmet vermektedir.
Ağırlıklı olarak boşanma davaları ve ceza hukuku alanlarında çalışan Av. Mustafa Kürşad Arı, aile hukuku ve ağır ceza davalarında edindiği tecrübe ile öne çıkmaktadır. İstanbul Barosu nezdinde CMK (Ceza Muhakemesi Kanunu) kapsamında da görev almaya devam etmekte; hak arama özgürlüğü ve adil yargılanma ilkeleri doğrultusunda müvekkillerine profesyonel hukuki destek sunmaktadır.